Peerke Donders-Vijfhuizen (7,1 km)

Inleiding

Dit ommetje voert door een open agrarisch landschap met akkers, weiden en kwekerijen en verborgen pareltjes als een mooie poel, een grote groep ooievaars en een nieuw wandelpad met jonge inheemse bomen. Verrassend om dit zo dicht bij de bebouwing van Tilburg tegen te komen!

De komende jaren zal het gebied nog mooier worden, onder meer door het planten van meer bomen en struiken en de aanleg van een water- en klimaatlandschap als onderdeel van de ontwikkeling van Landschapspark Pauwels. Wil je meer horen over het toekomstig waterlandschap, luister dan naar deze podcast.(ca 45 min).

In de middeleeuwen bestond het gebied uit heide, hakhoutbosjes en laagtes begroeid met riet. Het maakte deel uit van de Tilburgse Gemeijnt, de gemeenschappelijke gronden die gezamenlijk werden beheerd en gebruikt door de boeren van b.v. het buurtschap Heikant, waar de wandeling begint en eindigt. Zij hoedden hier hun koeien, schapen en geiten. Ze hakten er hout voor de bouw van hun huizen en om er meubilair en gereedschap van te maken. En ze haalden leem uit de ondergrond om er de wanden van hun boerderijen mee dicht te smeren en later om in veldovens stenen van te bakken. De gronden waren toen eigendom van de Heer van de Heerlijkheid Tilburg en Goirle. De toponiemen die we tijdens de wandeling tegenkomen hebben een middeleeuwse oorsprong en vertellen ieder hun eigen geschiedenis. Meer informatie over de historie van het gebied is te beluisteren in deze podcast (ca 30 min).

Praktische info:

Afstand: 7,1 km, rondwandeling
Startpunt: bushalte Vlashoflaan Tilburg
Parkeren auto’s: bij de horeca of een stukje zuidelijker in woonwijk Tilburg-Noord.
Het is het gemakkelijkst om te voet of op de fiets te komen.
Stadsbus lijn 1 stopt vlakbij, aan de Vlashoflaan (halte Griegstraat)
Wandelknooppunt 22 – 21 – 43 – 72 – 53 (of omgekeerd)

 

Downloads:

Routebeschrijving
⬇Download
GPX route
⬇Download

Bekijk de kaart

Bekijk de foto's

Historie, erfgoed en natuur

Peerke Donders

Petrus Norbertus Donders, Peerke op zijn Tilburgs, werd hier in de Heikant in 1809 geboren als zoon van een arme thuiswever. Niet in het wevershuisje dat hier nu te zien is. Dat is een reconstructie uit 1931. Die samen met de kapel en het processiepark in de jaren 20 en ...

Lees meer

Peerke Donders Paviljoen, kapel en kruisweg

Het geboortehuisje van Peerke Donders ligt in het Peerke Donderspark, waar zich ook het paviljoen bevindt met het Museum voor Naastenliefde, dat onder meer gewijd is aan Peerke Donders. Daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen. In het park bevinden zich ook een kapel en een kruisweg.  Meer informatie is te beluisteren ...

Lees meer

Zwaluwsestraat

De Zwaluwsestraat is een middeleeuwse ontginningsweg die voert door een gebied genaamd de Zwaluwenbunders. Het toponiem ‘Zwaluwe’ komt van ‘zwellen’ en ‘opzwellen’. De ondergrond in dit gebied bevat dikke pakketten leem die ervoor zorgden dat de afwatering vroeger slecht was. In perioden van veel neerslag met name in herfst, winter ...

Lees meer

Das

De das is het grootste in Nederland voorkomende landroofdier. Het heeft een voorkeur voor een akker- en weidelandschap met verspreide bosjes, heggen en houtwallen. Er moet voldoende dekking zijn, weinig verstoring, een groot voedselaanbod en een bodem waarin het goed kan graven. De das heeft het open gebied tussen Berkel-Enschot ...

Lees meer

Pauwels Podwalk Natuur

Ga maar eens lekker op een bankje zitten en luister deze Pauwels Podwalk aflevering over natuur (ca 15 min) over de natuur aan de stadsrand ten noorden van Tilburg. Waarom is dit een bijzonder gebied? We lopen langs enkele verspreide huizen, met soms een enorme veelheid aan vogels. We volgen ...

Lees meer

Quirijnstok

Een uit het einde van de middeleeuwen stammend buurtschap met een bijzondere geschiedenis. Een ‘stok’ of ‘stokske’ is een kastje op een paal met daarin het beeldje van een heilige. Op verscheidene plaatsen in Brabant kun je deze stokskes, met daarin veelal een Mariabeeldje nog tegenkomen. In Quirijnstok ging het ...

Lees meer

Nieuwe bomen bij Quirijnstokstraat

Langs het zandpad tussen de Quirijnstokstraat en de brug over de Lindsche loop bij Vijfhuizen zijn in april 2023 meer dan veertig inheemse bomen geplant, mede op initiatief van Stichting Nieuwe Warande. In dit open landschap vormen kleine landschapselementen als een boom/bomenrij, struik, heg, poel, sloot, greppel, braamstruweel of zandpad ...

Lees meer

Ooievaar

Regelmatig is er een grote groep foeragerende oudere ooievaars te zien in de buurt van Vijfhuizen en de Waalwijkseweg. De vogel is te herkennen aan de lange spitse oranje snavel en het zwarte uiteinde van de vleugels. Sinds de vogel het in het broedseizoen erg goed heeft bij Safaripark Beekse ...

Lees meer

Kleine Parelmoervlinder

De Kleine Parelmoervlinder is over het algemeen zeldzaam, maar komt in dit gebied regelmatig voor, mede dankzij de kruidenrijke graslanden en akkerranden waarin ook akkerviooltjes bloeien. Dit viooltje is een zogeheten waardplant voor de Kleine Parelmoervlinder. De vlinder legt daarop zijn eitjes. De rupsen die daaruit komen, eten van het ...

Lees meer

Bloemrijke akkerranden

Steeds vaker zie je bloemrijke akkerranden. Wilde bijen, vlinders en andere insecten vinden er nectar en stuifmeel. Vogels zoals de veldleeuwerik, puttertje en patrijs vinden er voedsel, bescherming en nestgelegenheid. In de winter worden de stroken met rust gelaten, overwinteren o.a. spinnen en insectenlarven. Het bodemleven kan zich goed ontwikkelen ...

Lees meer

Vijfhuizen

Uit 1420 stamt de eerste vermelding van dit buurtschap, er is dan sprake van ‘vijf huse’ de voorloper van het hedendaagse Vijfhuizen, een landbouwenclave in de toenmalige Tilburgse Gemeijnt. Tijdens de 80-jarige oorlog (1568-1648) toen Brabant het strijdtoneel was tussen Staatse en Spaanse troepen, leed de bevolking enorm onder rondtrekkende, ...

Lees meer

Historie Vijfhuizen XL

In de middeleeuwen bestond het gebied uit heide, hakhoutbosjes en laagtes begroeid met riet. Het maakte deel uit van de Tilburgse Gemeijnt, de gemeenschappelijke gronden die gezamenlijk werden beheerd en gebruikt door de boeren van b.v. het buurtschap Heikant, waar de wandeling begint en eindigt. Zij hoedden hier hun koeien, ...

Lees meer

Water- en klimaatlandschap

Foto: dommel.nl Tussen het Noorderbos en de Zwaluwenbunders wordt een water- en klimaatlandschap ontwikkeld. Het schone regenwater uit Tilburg wordt straks onder de Burgemeester Bechtweg hier naar toe gevoerd. De landbouw wordt natuurvriendelijker en er komt ruimte voor recreatie. Het gezuiverde rioolwater wat noordelijker het gebied inkomt via de Zandleij ...

Lees meer

Doe mee aan onderzoek waterkwaliteit Zandleij

Vlak bij WKP 21 staat een bordje met QR code, met een oproep om mee te doen aan een onderzoek naar de waterkwaliteit in de Zandleij. Dit is een breed onderzoek, waar iedereen aan mee kan doen, Dus ook alle wandelaars iedere keer dat je hier langs komt. Waarom? De ...

Lees meer

Kouwenberg

Een eerste vermelding van het ‘Goed te Coudenberch’ (ook wel Cauwenberch) stamt uit 1382. Dit was de voorloper van het huidige Kouwenberg. De aanduiding ‘Goed’ wijst erop dat wij hier te maken hadden met een aanzienlijk landbouwbedrijf. ‘Berch’ duidt op een wat verhoogde ligging in het landschap. Het toponiem ‘Couden’ ...

Lees meer

Ekster

De ekster is een echte stadsrandvogel, die je vindt in omgevingen waar wat te rommelen valt. Deze vogel is bekend om een voorliefde voor blinkende dingen, zoals sieraden. Als de vogel de gelegenheid krijgt neemt het graag glimmende voorwerpen mee naar zijn nest. Zoals ringen of lepeltjes. Dus berg je ...

Lees meer

Eten, drinken en overnachten langs de route

Café

Café Nicolaas Schalken

Pater Dondersstraat 15, 5011 XG Tilburg Nabij WKP 53, raadpleeg kaart, telefoon 0134562618 Geen website

Café, Restaurant

Bij Peerke Donders

Pater Dondersstraat 14, 5011 XG Tilburg Nabij WKP 53, kijk op de kaart. Telefoon 013 4551315

bijpeerkedonders.nl

Boerderij (winkel en/of activiteit)

NoordbuiTen – stadsboerderij en groene wijkplek

Moerstraat 23, Tilburg Noord Nabij WKP 53, kijk op de kaart

www.noordbuiten.nl

Bed & Breakfast

B&B De Nieuwe Warande

Quirijnstokstraat 14 5012 TC Tilburg Nabij WKP 72, telefoon 06 52794087 of 06 40147517

denieuwewarande.nl